سنجش پایداری شهرهای کوچک در استان مازندران

قسمتی از متن پایان نامه :

سنجش پایداری

عرصه سنجش پایداری، عرصه ایست که کارهای پژوهشی و اجرایی بسیاری در آن به انجام رسیده می باشد. ابزارها و روش های مختلفی برای اندازه گیری پیشرفت به سمت توسعه پایدار طراحی شده اند، لیکن با وجود دیدگاههای متفاوت در مورد پایداری، عدم وجود یک روش پذیرفته شده همگانی و قابل کاربرد در تمام مناطق و بخش ها، جای تعجب نیست (بِل و مورس، 1386، 30). اگر پایداری را به عنوان شرایط رفاه متداوم جامعه در نظر بگیریم، می توان گفت که در عصر مدرن؛ فرایند اندازه گیری از اواخر دهه 1940 شروع گردید. آنجا که مدلهای GDP و GNP (تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص ملی) به عنوان شاخص کلی رفاه یک ملت مبنا قرار گرفت (IISD,1999) و البته اعتراضات گسترده ای نسبت به آن شکل گرفته و تا به امروز نیز ادامه دارد که طرفداران اقتصاد اکولوژیک و رویکرد پایداری قوی در رأس آنها قرار دارند.

سایت منبع

اسپانگنبرگ[1] (2005) معتقد می باشد که از نقطه نظر علمی مواردی مثل ابزار اندازه گیری جامع یا شاخص پایداری نمی‌تواند وجود داشته باشد( (Rajesh Kumar Singh, H.R. Murty, S.K. Gupta, A.K, Dikshit.,2009. وارهویت[2] (2002) اندازه گیری توسعه پایدار را به عنوان یک رویکرد دو مرحله ای[3] در نظر می گیرد که در قدم اول پیشرفت های صورت گرفته را در زمینه های مشخص انتخاب نموده و توسط شاخص‌های توسعه پایدار اندازه گیری می شوند و در قدم دوم، پیشرفت های محقق شده در زمینه توسعه پایدار را از طریق ترکیب آنها و مطالعه ارتباط متقابل بین آنها مورد ارزیابی قرار می دهد (Ibid,15).

شاید مقبول ترین رهیافت برای اندازه گیری پایداری و توسعه پایدار، بکارگیری معرف ها و شاخص ها می باشد(Bell& Morse,2003,16). اما مطابق با گفته های لانکروبیج کمپ[4] در سال 2000، شاخص‌های موجود بطور کامل به تنهایی توان بازگویی همه چیز را در مورد پایداری ندارند، مگر آنکه یک ارزش مرجع همچون آستانه ها و اندازه های مشخصی برای هر شاخص وجود داشته باشد.

بطور کلی هدف اندازه‌گیری و یا سنجش پایداری، ارائه یک نمای کلی از وضعیت پایداری در سطح فضاست که می تواند به صورت یک طیف از پایداری کامل تا ناپایداری کامل امتداد یافته و در نهایت زمینه های شناسایی عوامل موثر بر پایداری را فراهم سازد.(یاری، 1390: 68)

3-14- روش ها و ابزارهای سنجش پایداری

عموماً روش‌ها و ابزارهای سنجش پایداری با در نظر داشتن مفاهیم پیش گفته، کوشش دارند تا رشد اقتصادی جوامع را در کنار وضعیت خدمات اجتماعی، فرهنگی و ارزش های زیست- محیطی جامعه مطالعه کنند. در این روش پایداری توسعه با ملاحظه پاسخ‌گویی آن به نیازهای حال و آینده نسل ها، حفاظت و توسعۀ سرمایه های طبیعی و سرمایه های انسانی و اجتماعی مطالعه می گردد(براپور،1378: 4). در این راستا، نس و همکاران[5] (2007) یک چارچوب جامع برای ابزارهای سنجش پایداری را توسعه داده اند که از سه چتر یا طبقه کلان تشکیل شده که عبارتند از: (1) شاخص ها/معیارها، که بیش تر به صورت غیر یکپارچه و یا یکپارچه تقسیم می شوند، (2) ارزیابی مبتنی بر محصول با تمرکز بر روی مواد و یا جریان انرژی از محصول یا خدمات از دیدگاه چرخه حیات، و در نهایت (3) ارزیابی یکپارچه، که مجموعه ای از ابزارهاست که معمولا بر روی تغییر راهبرد و سیاست یا اجرای یک پروژه متمرکز می شوند(singh R.at all,2009: 196). در این بین، خاطر نشان می گردد که شاخص ها/معیارهای پایداری در فرایند اندازه گیری پایداری دارای تأثیر کلیدی هستند. چراکه امروزه به گونه معمول این موضوع پذیرفته شده که برای پیوند بین موضوعات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی و نشان دادن روابط متقابل قدرت «شاخص های پایداری» ابزار بسیار سودمندی به حساب می آیند(رضوانی، 1388: 147). چراکه، شاخص ها ابزارهای هستند که عموماً حالتی خاص از توسعه اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی را در یک منطقه به صورت کمی و کیفی ارائه می‌دهند و می توانند برای تجزیه و تحلیل عملکرد و پیش بینی عملکرد چیزی در آینده بهره گیری شوند. شاخص می تواند به توصیف داده‌ها به شکلی ساده کمک کند و به این ترتیب می توان برای کمک به تصمیم گیری‌ها از آن ها بهره گیری نمود(Rorarius J.2007: 13). برابر مطالعات، عمومیت یافته‌ترین و کاربردی‌ترین روش برای ارزیابی و سنجش پایداری، شاخص ها/معیارهای ها هستند که مهم ترین آن ها عبارتند از شاخص های فشار زیست محیطی[6]، جاپای بوم شناختی[7]، تولید ناخالص ملی[8]، شاخص های اجتماعی[9]، شاخص توسعه انسانی[10]، شاخص های پایداری زیست- محیطی[11] و شاخص های توسعه پایدار[12].

[1] – Spangberg.

[2] – Varhoit.

[3] – Two-Step Approach.

[4]. Lankrobij Kamp

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

[5].Ness at oll

[6].Environmental Pressure Indicators

[7].Footprint indicator

[8].Gross National Production

[9].Social Indicators

[10].Human Development Index

[11].Environmental Sustainability Index

[12].Sustainable Development Indicators

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  • شهرهای کوچک استان با در نظر داشتن ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و کالبدی از چه اندازه پایداری برخوردارند؟
  • در شرایط فعلی با در نظر داشتن شاخص های توسعه پایدار شهری، کدامیک از ابعاد از وضعیت بهتری در شهرهای کوچک استان برخوردار می باشد؟
  • برای رسیدن به پایداری کدامیک از ابعاد پایداری از وزن و اهمیت بیشتری برخوردارند؟
  • با اتخاذ چه الگویی می توان شهرهای کوچک استان را به سمت توسعه پایدار شهری هدایت نمود؟

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه